Shkruan Nertila Meta
Indi ynë social i shkëputur !
Feminicidi nuk është thjesht një seri ngjarjesh tragjike apo një renditje shifrash në kronikën e zezë të lajmeve. Ai është shprehja më ekstreme, më brutaliste dhe më shkatërruese e patriarkatit dhe e inegalitetit gjinor që vazhdon të gërryejë themelet e shoqërisë sonë. Çdo herë që një grua vritet sepse është grua , sepse kërkoi të merrte vendime për jetën e saj, sepse thjesht tha “jo”, ose sepse tentoi të shkëputej nga një marrëdhënie abuzive — shkaktohet një goditje e thellë që lë plagë të pariparueshme në të gjithë trupin shoqëror.
Ndikimi shkatërrues i feminicidit në shoqërinë tonë.
Ndikimi i feminicidit tejkalon me hapa të mëdhenj kufijtë e një tragjedie individuale apo familjare , pasojat e tij janë strukturore dhe me afat të gjatë:
Normalizimi i frikës dhe kufizimi i lirisë: Feminicidi përcjell një mesazh të heshtur por kërcënues për të gjitha gratë. Ai krijon një klimë të pasigurisë ku liria e lëvizjes, liria e zgjedhjes dhe autonomia jonë individuale kufizohen nga frika kolektive e dhunës.
Trauma e brezit të ardhshëm: Fëmijët që mbeten pas këtyre ngjarjeve përjetojnë trauma të rënda psikologjike, shpesh duke u përballur me humbjen e të dy prindërve brenda një dite. Kjo vazhdimësi e traumës dëmton indin social dhe ushqen ciklet e dhunës ndërbreznore.
Degradimi i besimit te drejtësia: Kur shoqëria sheh që paralajmërimet e dhunës injorohen dhe jetët e grave humbasin pavarësisht denoncimeve, besimi te ligji, shteti dhe institucionet shembet plotësisht.
Paaftësia e shteteve të Ballkanit për menaxhimin e krizës.
Shtetet e rajonit të Ballkanit përballen me një dështim sistemik në parandalimin dhe trajtimin e feminicidit. Megjithëse kuadri ligjor shpesh formalisht ekziston apo përmirësohet në letër, zbatimi i tij mbetet mjaft i dobët për shkak të disa faktorëve kritikë:
Injorimi i sinjaleve të hershme dhe urdhrave të mbrojtjes: Në shumë ngjarje tragjike në rajon, viktimat kishin denoncuar me dhjetëra herë dhunën në polici apo kishin urdhra mbrojtjeje që ekzistonin vetëm në letër. Paaftësia e organeve të rendit për të vlerësuar saktë shkallën e rrezikut çon drejtpërdrejt në pasoja fatale.
Kultura e patriarkatit brenda institucioneve: Mentaliteti se “dhuna brenda shtëpisë është çështje private” vazhdon të jetë i pranishëm te disa punonjës policie, prokurorë e gjyqtarë. Kjo minimizon seriozitetin e kërkesave për ndihmë dhe shpesh e viktimizon sërish gruan gjatë procesit të denoncimit.
Mungesa e strukturave mbështetëse dhe strehëzave: Gratë e dhunuara shpesh nuk kanë ku të shkojnë apo si të arrijnë pavarësi ekonomike nga abuzuesit e tyre. Mungesa e investimeve shtetërore në qendra të sigurta banimi, ndihmë juridike falas dhe mbështetje psiko-sociale i detyron ato të kthehen te dhunuesi.
Sentencat e lehta dhe mosndëshkueshmëria: Vonesat e gjata gjyqësore dhe dënimet e papërfillshme për dhunuesit përcjellin mesazhin e rrezikshëm se dhuna ndaj grave nuk ndëshkohet me ashprësinë e merituar.
Sfida e sotme për rajonalisht nuk është vetëm shtimi i neneve në kodet penale, por shkatërrimi i heshtjes kolektive dhe reformimi i plotë i institucioneve të zbatimit të ligjit.
Deri sa jeta dhe dinjiteti i çdo gruaje të konsiderohen përparësi absolute shtetërore, lufta kundër feminicidit mbetet sprova më e madhe e emancipimit tonë shoqëror.