William Wordsworth – Zëri i Natyrës dhe Romantizmit Anglez
William Wordsworth (1770–1850) është një nga poetët më të mëdhenj të letërsisë angleze dhe një prej figurave kryesore të lëvizjes romantike. Ai lindi më 7 prill 1770 në Cockermouth të Anglisë dhe kaloi pjesën më të madhe të jetës së tij në rajonin e bukur të Liqeneve (Lake District), një vend që u bë burimi kryesor i frymëzimit për poezinë e tij.
Wordsworth besonte se natyra kishte fuqi të jashtëzakonshme për të edukuar shpirtin dhe për ta bërë njeriun më të mirë. Në poezitë e tij ai paraqiti bukuritë e maleve, lumenjve, pyjeve dhe fushave, duke i lidhur ato me emocionet, kujtimet dhe përvojat njerëzore. Ai e konsideronte natyrën si një mësuese të heshtur që i jep njeriut qetësi, urtësi dhe frymëzim.
Së bashku me mikun e tij poet, Samuel Taylor Coleridge, ai botoi në vitin 1798 përmbledhjen “Lyrical Ballads”, një vepër që konsiderohet si pikënisja e romantizmit anglez. Kjo përmbledhje solli një revolucion në poezi, sepse përdori gjuhë të thjeshtë dhe tema të afërta me jetën e përditshme të njerëzve.
Ndër veprat më të njohura të William Wordsworth janë “I Wandered Lonely as a Cloud”, “Tintern Abbey”, “The Prelude”, “Ode: Intimations of Immortality” dhe “Lucy Poems”. Poezitë e tij vazhdojnë të lexohen dhe të studiohen në mbarë botën për shkak të ndjeshmërisë së tyre të thellë dhe mesazheve universale.
Në vitin 1843, Wordsworth u emërua Poet Laureate i Mbretërisë së Bashkuar, nderimi më i lartë për një poet anglez. Ai ndërroi jetë më 23 prill 1850, por trashëgimia e tij letrare mbetet e pavdekshme.
William Wordsworth na mësoi se bukuria nuk gjendet vetëm në ngjarjet e mëdha të jetës, por edhe në momentet e thjeshta të natyrës që na rrethojnë çdo ditë. Përmes vargjeve të tij, ai na fton të ndalemi, të vëzhgojmë dhe të dëgjojmë zërin e qetë të botës natyrore.
1. Endesha i Vetmuar si një Re
Në qiellin e kaltër endesha pa zë,
Si re e bardhë mbi male me dëborë.
Papritur pashë lule pafundësi,
Që vallëzonin lehtë në pranverë.
Valët e liqenit shkëlqenin në dritë,
Por lulet kishin më shumë gëzim.
Dhe sa herë mbetem vetëm në qetësi,
Ato më sjellin paqe në kujtim.
2. Këshilla e Natyrës
Kur zemra lodhet nga rrugët e jetës,
Dhe mendja humbet mes zhurmash pa fund,
Dil në pyll e dëgjo fëshfërimën e gjetheve,
Aty natyra flet më shumë se kushdo.
Ajo nuk jep urdhra e as premtime,
Por në heshtje të mëson durimin.
Në çdo lumë, në çdo mal e lëndinë,
Fshihet një mësim për shpirtin njerëzor.
3. Kujtim nga Liqeni
Mbi ujërat e qeta të liqenit blu,
Pasqyrohej qielli si një ëndërr e artë.
Era e lehtë sillte aromën e luleve,
Dhe dita rridhte e qetë e pa fjalë.
Atë çast e ruaj në zemër përherë,
Si dritë që nuk shuhet në errësirë.
Sepse kujtimet e bukura të natyrës,
Janë thesari më i madh i njeriut.
Thënie të njohura të William Wordsworth
- “Natyra nuk e tradhton kurrë zemrën që e do atë.”
- “Mençuria shpesh është më pranë nesh kur përulemi sesa kur kërkojmë të ngjitemi lart.”
- “Fëmija është babai i njeriut.”
- “Poezia është shpërthimi i ndjenjave të fuqishme, të kujtuara në qetësi.”
