Ana Karenina e Leo Tolstoit konsiderohet gjerësisht si një nga romanet më të mëdha të shkruara ndonjëherë. I botuar për herë të parë në pjesë midis viteve 1875 dhe 1877, romani është një tapet kompleks i shoqërisë ruse, psikologjisë individuale dhe konfliktit moral. Përmes historisë tragjike të Anës, Tolstoi eksploron tema të përjetshme si dashuria, besnikëria, pritjet shoqërore, faji dhe kërkimi i kuptimit.
Në thelbin e saj, Ana Karenina është një rrëfim i dyfishtë: ajo kontraston lidhjen pasionante dhe të dënuar të Anës me Kontin Vronskin me udhëtimin shpirtëror dhe moral të Konstantin Levin, një personazh që shpesh konsiderohet si alter egoja e Tolstoit. Rënia e Anës në izolim dhe dëshpërim portretizohet me thellësi psikologjike dhe intensitet emocional. Tolstoi nuk i dënon thjesht veprimet e saj; përkundrazi, ai e paraqet atë si një personazh thellësisht njerëzor të ndarë midis dëshirës personale dhe normave shoqërore. Zgjedhjet e saj, ndërsa vetëshkatërruese, nuk janë kurrë të zhveshura nga empatia.
Struktura e romanit është qëllimisht e ngadaltë dhe e gjerë. Tolstoi merr kohë për të zhvilluar edhe personazhe të vegjël, duke u lejuar lexuesve të zhyten plotësisht në botën e Rusisë së shekullit të 19-të. Kjo gjerësi i jep romanit një cilësi të pasur, pothuajse kinematografike, por gjithashtu i sfidon lexuesit me digresionet e tij filozofike dhe realizmin e detajuar.
Një aspekt veçanërisht bindës i romanit është eksplorimi i roleve gjinore dhe pozicionit të grave në shoqëri. Ana nuk është thjesht një grua e dashuruar; ajo është një grua e bllokuar nga rolet e kufizuara që i lejohen. Rebelimi i saj kundër pritjeve shoqërore në fund të fundit çon në rënien e saj, duke e bërë atë si viktimë ashtu edhe shkelëse.
Në të kundërt, harku i Levinit ofron një kundërpikë filozofike ndaj trazirave emocionale të Anës. Luftimet e tij me identitetin, besimin dhe qëllimin pasqyrojnë shqetësimet ekzistenciale të vetë Tolstoit. Ndërsa historia e Anës përfundon në tragjedi, ajo e Levinit përfundon me një ndjenjë zgjimi shpirtëror dhe qartësie morale.
Shkrimi i Tolstoit është i dendur, por i bukur, i shënuar nga kuptimi i tij i thellë i natyrës njerëzore dhe aftësia e tij për të kapur mendimet dhe emocionet kalimtare me saktësi. Romani nuk ofron përgjigje të lehta ose gjykime të thjeshta morale – ai kërkon durim, reflektim dhe angazhim emocional nga lexuesit e tij.
Si përfundim, Ana Karenina nuk është vetëm një histori dashurie, por edhe një eksplorim i thellë psikologjik dhe filozofik i gjendjes njerëzore. Rëndësia e saj e qëndrueshme qëndron në aftësinë e saj për të folur në kohë rreth konflikteve midis zemrës dhe detyrës, lirisë individuale dhe pritjeve shoqërore, iluzionit dhe të vërtetës.