ese
Ka një fenomen që po e hasim gjithnjë e më shpesh në rrjetet sociale. Njerëz që shkruajnë se janë të sinqertë, të ndjeshëm, të drejtë, besnikë, se nuk lëndojnë askënd, se e kanë zemrën të pastër dhe se nuk dinë t’i bëjnë keq njeriu.
Pastaj, pothuajse në të njëjtin tekst, shfaqen “të tjerët”: arrogantët, egoistët, hipokritët, njerëzit që të përdorin, që të tradhtojnë, që të ngulin thikën pas shpine, që nuk dinë të vlerësojnë mirësinë.
Dhe shpesh mbetet një pyetje e vogël, por këmbëngulëse:
Nëse secili po flet për veten si njeri të mirë, kush janë gjithë këta njerëz të këqij që përmenden kaq shpesh?
Ndoshta kjo është një nga paradokset më interesante të kohës sonë.
Dikur mirësia nuk kishte nevojë për prezantim. Sinqeriteti nuk vinte me një përshkrim poshtë fotografisë. Besnikëria nuk shpallej në status.
Njeriu mund të ishte i drejtë pa e njoftuar botën se ishte i drejtë.
Sepse karakteri nuk ishte një deklaratë.
Ishte një mënyrë jetese.
Sot, megjithatë, duket sikur kemi filluar të shkruajmë për veten më shumë sesa kemi shkruar ndonjëherë. Jo vetëm për atë që bëjmë, por për atë se çfarë njerëzish jemi.
-Unë jam kështu.
-Unë nuk lëndoj.
-Unë fal.
-Unë nuk hakmerrem.
-Unë jam i sinqertë.
-Unë nuk i bëj keq askujt.
Fjalët mund të jenë të bukura. Dhe mund të jenë edhe të vërteta. Por pyetja nuk është nëse një njeri mund të jetë vërtet i tillë. Sigurisht që mundet.
Pyetja është tjetër:
Pse kemi lindur me kaq shumë nevojë ta dëshmojmë publikisht?
Ndoshta sepse rrjetet sociale kanë krijuar një gjë që dikur nuk ekzistonte në këtë përmasë: një audiencë për jetën tonë të brendshme.
Dikur, kur dikush lëndohej, ia tregonte një miku. Një motre. Nënës. Ndoshta e shkruante në një ditar dhe e mbyllte me çelës.
Sot, dhimbja mund të botohet.
Pakënaqësia mund të botohet.
Mirësia mund të botohet.
Edhe pafajësia mund të botohet.
Dhe pas saj vijnë dhjetëra njerëz që thonë:
-Sa e vërtetë,
-Më përshkrove! ,
-Kush të ka lënduar?, -Mos u ndrysho kurrë!
Kështu lind edhe një tundim i ri: të ndërtojmë një version publik të vetes.
Një version ku ne jemi të sinqertët dhe të tjerët janë hipokritët.
Ne jemi besnikët dhe të tjerët tradhtarët.
Ne jemi ata që falim dhe të tjerët ata që lëndojnë.
Ne jemi viktimat dhe dikush tjetër duhet të mbajë gjithmonë rolin e fajtorit.
Por jeta reale nuk është kaq bardhë e zi.
Njeriu mund të jetë i mirë dhe, në të njëjtën kohë, të gabojë.
Mund të jetë i ndjeshëm dhe të lëndojë pa dashje.
Mund të jetë i drejtë dhe ndonjëherë të gjykojë gabim.
Mund të ketë zemër të mirë dhe të ketë edhe ego.
Sepse të qenët njeri nuk është një certifikatë pastërtie.
Dhe ndoshta pikërisht këtu qëndron dallimi mes karakterit dhe imazhit të karakterit.
Karakteri nuk ka gjithmonë nevojë të flasë.
Ai duket kur askush nuk po na shikon.
Duket në mënyrën si sillemi me dikë që nuk mund të na japë asgjë.
Duket kur kemi pushtet mbi dikë dhe zgjedhim të mos e poshtërojmë.
Duket kur mund të hakmerremi dhe nuk e bëjmë.
Duket kur një njeri na ka bërë keq dhe ne nuk e përdorim dhimbjen tonë si leje për t’u bërë si ai.
Duket edhe në heshtje.
Sidomos në heshtje.
Ndoshta për këtë arsye, sa më shumë që një cilësi përsëritet me fjalë, aq më shumë lind dëshira për ta parë atë cilësi në vepra.
Sepse një njeri që është vërtet i sinqertë nuk ka pse të na bindë çdo ditë se është i sinqertë.
Do ta kuptojmë.
Një njeri që është vërtet i mirë nuk ka pse të na tregojë vazhdimisht se ka zemër të mirë.
Do ta ndiejmë.
Një njeri që nuk lëndon të tjerët nuk ka pse të shkruajë një manifest për pafajësinë e tij.
Mjafton mënyra si sillet.
Por ka edhe një anë tjetër të këtij fenomeni që nuk duhet ta gjykojmë me nxitim.
Ndonjëherë njerëzit shkruajnë sepse janë të lënduar.
Ndonjëherë një status nuk është arrogancë, por një plagë që nuk di ku të shkojë.
Ndonjëherë njeriu nuk po përpiqet të bindë të tjerët se është i mirë; po përpiqet të bindë veten se ajo që i ndodhi nuk ia ka ndryshuar vlerën.
Prandaj nuk do të ishte e drejtë t’i fusnim të gjithë në të njëjtën kuti.
Por kur i njëjti model përsëritet pa fund — unë jam i mirë, të tjerët janë të këqij; unë jam i sinqertë, të tjerët hipokritë; unë nuk lëndoj, të tjerët vetëm lëndojnë — atëherë ia vlen të ndalemi pak.
Sepse ndoshta nuk kemi të bëjmë vetëm me një mënyrë shkrimi.
Ndoshta kemi të bëjmë me një mënyrë të re për ta ndërtuar identitetin tonë përpara syve të të tjerëve.
Dhe këtu lind pyetja më e vështirë:
A po përpiqemi të jemi njerëzit që shkruajmë se jemi, apo po përpiqemi t’i bindim të tjerët se jemi të tillë?
Janë dy gjëra krejt të ndryshme.
Në fund të fundit, një pasqyrë nuk ka nevojë të na tregojë çdo mëngjes se jemi të bukur. Ajo thjesht na tregon atë që sheh.
Edhe karakteri është një lloj pasqyre.
Nuk ka nevojë për status.
Nuk ka nevojë për thënie.
Nuk ka nevojë për dëshmitarë.
Ai del në dritë në mënyrën si jetojme.
Prandaj ndoshta, në një kohë kur të gjithë po flasim kaq shumë për veten, do të ishte bukur të lëmë ndonjëherë karakterin të flasë vetë.
Sepse mirësia që ka nevojë vazhdimisht të shpallet, mund të ketë nevojë për duartrokitje.
Ndërsa mirësia e vërtetë shpesh nuk bën zhurmë.
Ajo thjesht kalon pranë nesh…
dhe na lë më pak të lënduar se sa na gjeti.