Helena dhe Ismail Kadare, lidh\u00ebn martes\u00eb m\u00eb 20 tetor 1963, dhe prej asaj dite kan\u00eb jetuar \u00e7do dit\u00eb historin\u00eb e tyre t\u00eb dashuris\u00eb. Fryt i k\u00ebsaj dashurie ishin edhe dy vajzat e tyre, Gresa dhe Besiana. Helena Kadare, nuk ishte vet\u00ebm bashk\u00ebshortja e shkrimtarit m\u00eb t\u00eb madh shqiptar dhe gjeniut t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqipe, por ishte gjithashtu p\u00ebrkrah\u00ebsja dhe mb\u00ebshtetja e tij m\u00eb e madhe n\u00eb \u00e7do vendim t\u00eb tijin. Mes k\u00ebtyre vendimeve dhe i vitit 2021, p\u00ebr t\u00eb l\u00ebn\u00eb p\u00ebrfundimisht Franc\u00ebn dhe p\u00ebr t\u2019u rikthyer n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n\n\n\n
Pak jav\u00eb m\u00eb par\u00eb Helena tregoi n\u00eb nj\u00eb emision televiziv njohjen dhe nisjen e marr\u00ebdh\u00ebnies me shkrimtarin Ismail Kadare. Historia e tyre e nisur gjith\u00e7ka nga nj\u00eb rast\u00ebsi mjaft e bukur, iu ngjan sigurisht historive t\u00eb librave dhe filmave. Ajo tregoi se para se ta takonte dhe t\u00eb dashurohej me t\u00eb, i njihte t\u00eb gjitha poezit\u00eb e shkrimtarit, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb Ismaili nuk e njihte fare Helen\u00ebn.<\/p>\n\n\n\n
\u201cAi mori \u00e7mimin e Republik\u00ebs, un\u00eb isha nx\u00ebn\u00ebse n\u00eb gjimnaz dhe t\u00eb gjith\u00eb e dinin q\u00eb i dija p\u00ebrmendsh t\u00eb gjitha poezit\u00eb e tij dhe m\u00eb kishin shtruar fotot e tij t\u00eb gazet\u00ebs. Ai nuk m\u00eb njihte fare\u201d,- u shpreh Helena.<\/p>\n\n\n\n
Duke treguar detaje t\u00eb paditura m\u00eb par\u00eb Helena Kadare shtoi:<\/p>\n\n\n\n
\u201cUn\u00eb botova nj\u00eb tregim te \u2018Z\u00ebri i Rinis\u00eb\u2019. Ai ishte n\u00eb Mosk\u00eb, kishte p\u00ebrfunduar studimet k\u00ebtu dhe kishte shkuar p\u00ebr specializim. Atje shkonin gazetat shqiptare n\u00eb nj\u00eb hotel n\u00eb Mosk\u00eb. Ai pa k\u00ebt\u00eb tregim dhe m\u00eb b\u00ebri 3 rreshta (ku m\u00eb shkroi): \u201cLexova tregimin tuaj, shkruani dhe mos u trembni\u201d. I gjith\u00eb gjimnazi e mori vesh k\u00ebt\u00eb gj\u00eb q\u00eb erdhi kjo let\u00ebr. Pastaj, kur erdhi n\u00eb Shqip\u00ebri, u njoh\u00ebm rast\u00ebsisht n\u00eb rrug\u00eb\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Si\u00e7 e tham\u00eb dhe m\u00eb sip\u00ebr historia e dashuris\u00eb mes Helen\u00ebs dhe Ismail Kadares\u00eb v\u00ebrteton shprehjen \u201crast\u00ebsia mbreti i bot\u00ebs\u201d. Ajo zbuloi arsyen se p\u00ebrse bashk\u00ebshorti i saj nuk i ka dhuruar kurr\u00eb nj\u00eb unaz\u00eb. Tregoi dhe se nuk ka marr\u00eb as nj\u00eb propozim martese dhe se ceremonia e tyre kishte nevrikosur njer\u00ebzit:<\/p>\n\n\n\n
\u201cNuk m\u00eb ka dhuruar unaz\u00eb, sepse ka qen\u00eb nj\u00eb brez q\u00eb e quanin veten shum\u00eb modern\u00eb dhe p\u00ebrjashtonin zakonet e vjetra. At\u00ebher\u00eb ka qen\u00eb di\u00e7ka konservatore, jasht\u00eb shijeve tona. N\u00eb at\u00eb koh\u00eb nuk kishte nj\u00eb propozim martese. Un\u00eb isha n\u00eb konvikt, isha studente e vitit t\u00eb par\u00eb dhe ishte \u2018Lidhja e Shkrimtar\u00ebve\u2019. Ismaili ftoi t\u00eb gjith\u00eb shkrimtar\u00ebt e \u2018Lidhjes s\u00eb Shkrimtar\u00ebve\u2019 dhe un\u00eb ftova t\u00eb gjitha shoqet e konviktit, duke zem\u00ebruar jasht\u00ebzakonisht shum\u00eb farefisin ton\u00eb dhe gjithashtu edhe grat\u00eb e shkrimtar\u00ebve q\u00eb nuk ishin t\u00eb ftuara\u201d, \u2013 tregoi ajo. Ajo q\u00eb e ka b\u00ebr\u00eb dhe m\u00eb interesante k\u00ebt\u00eb rr\u00ebfim si kurr\u00eb m\u00eb par\u00eb ishte se n\u00eb fest\u00ebn e organizuar nga Helena dhe Ismail Kadare, jan\u00eb njohur shkrimtari Drit\u00ebro Agolli dhe e shoqja Sadija.<\/p>\n\n\n\n
Ismail Kadare jo m\u00eb kot \u00ebsht\u00eb cil\u00ebsuar edhe si z\u00ebri universal kund\u00ebr totalitarizmit, pasi me romanet e tij sfidoi regjimin dikatorial t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb me n\u00eb krye Enver Hoxh\u00ebn. N\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr intervist\u00eb televizive, Helena ka treguar momentin m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb q\u00eb kan\u00eb p\u00ebrjetuar s\u00eb bashku me bashk\u00ebshortin e saj. Kadare theksoi se kishin frik\u00eb se do i internonin p\u00ebr shkak t\u00eb veprave t\u00eb publikuara t\u00eb tij. Ajo tregoi se Kadaren\u00eb e \u00e7uan n\u00eb Myzeqe p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb pun\u00eb krahu por q\u00eb ky i fundit nuk pranoi kurr\u00eb t\u00eb punonte ashtu.<\/p>\n\n\n\n
\u201cMomenti m\u00eb i v\u00ebshtir\u00eb q\u00eb kemi kaluar bashk\u00eb ka qen\u00eb Plenumi. Kishim frik\u00eb internimin. Ishte nj\u00eb gj\u00eb shum\u00eb e fort\u00eb, pik\u00ebrisht p\u00ebr \u201cPallatin e \u00cbndrrave\u201d. Ajo ishte nj\u00eb pjes\u00eb, dhe kur doli libri nuk pati asnj\u00eb kopje q\u00eb t\u00eb shitej sepse ishte vjedhur n\u00eb shtypshkronj\u00eb. M\u00eb pas u b\u00eb nj\u00eb ribotim i shpejt\u00eb dhe u p\u00ebrhap menj\u00ebher\u00eb. Ky ka qen\u00eb momenti m\u00eb i v\u00ebshtir\u00eb. M\u00eb pas Ismailin e thirr\u00ebn n\u00eb Komitetin Qendror. Kadare b\u00ebri nj\u00eb autokritik\u00eb shum\u00eb t\u00eb fuqishme duke th\u00ebn\u00eb se arm\u00ebn q\u00eb m\u00eb dha partia ia drejtova partis\u00eb. M\u00eb pas at\u00eb e \u00e7uan n\u00eb at\u00eb fshatin n\u00eb Myzeqe\u201d-tha ajo.<\/p>\n\n\n\n
P\u00ebrve\u00e7se se bashk\u00ebudh\u00ebtarja e gjeniut t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqiptare, veprat e t\u00eb cilit jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrjetshme, Helena Kadare e njohur edhe si Elena Kadare \u00ebsht\u00eb nj\u00eb autore novelash dhe romanesh. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb nd\u00ebr t\u00eb paktat shkrimtare romanciere shqiptare, n\u00eb vitet e regjimit komunist. Autore e shtat\u00eb v\u00ebllimeve, veprat e saj flasin p\u00ebr \u00ebnd\u00ebrrimet vajz\u00ebrore, p\u00ebrjetimet e t\u00eb qenit n\u00ebn\u00eb e bashk\u00ebshorte. Gjithashtu \u00ebsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrkthyese cil\u00ebsore e disa veprave t\u00eb autor\u00ebve t\u00eb njohur bot\u00ebror\u00eb, kryesisht francez\u00eb. Me koh\u00ebn, Helena u shnd\u00ebrrua n\u00eb protagoniste t\u00eb librave t\u00eb Kadares\u00eb, si\u00e7 ishte Ana te \u201cP\u00ebrbind\u00ebshi\u201d, por kjo nuk ka mjaftuar. Edhe Helena Kadare, jet\u00ebn e saj krah Ismailit, e ka dokumentuar n\u00eb \u201cKoh\u00eb e pamjaftueshme\u201d edhe pse nuk e mori kurr\u00eb dakord\u00ebsin\u00eb nga bashk\u00ebshorti i saj, i cili ishte kategorikisht kund\u00ebr librave autobiografik\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Helena dhe Ismail Kadare, lidh\u00ebn martes\u00eb m\u00eb 20 tetor 1963, dhe prej asaj dite kan\u00eb jetuar \u00e7do dit\u00eb historin\u00eb e tyre t\u00eb dashuris\u00eb. Fryt i k\u00ebsaj dashurie ishin edhe dy vajzat e tyre, Gresa dhe Besiana. Helena Kadare, nuk ishte vet\u00ebm bashk\u00ebshortja e shkrimtarit m\u00eb t\u00eb madh shqiptar dhe gjeniut t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqipe, por ishte […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5821,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[53],"tags":[],"class_list":{"0":"post-5820","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-ngjyra-jete"},"yoast_head":"\n