Feja ka qen\u00eb gjithmon\u00eb nj\u00eb faktor i thell\u00eb shoq\u00ebror, shpirt\u00ebror dhe kulturor, q\u00eb n\u00eb shum\u00eb raste ka ndihmuar n\u00eb ruajtjen e identitetit dhe kohezionit komb\u00ebtar.<\/p>\n\n\n\n
N\u00eb periudha pushtimesh, ndalesash dhe p\u00ebr\u00e7arjesh, besimi ka sh\u00ebrbyer si streh\u00eb morale, si busull shpirt\u00ebrore dhe si fije e padukshme q\u00eb ka mbajtur bashk\u00eb komunitete t\u00eb t\u00ebra. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim, feja i ka dh\u00ebn\u00eb shtetit vlera t\u00eb q\u00ebndrueshme: disiplin\u00eb morale, solidaritet, respekt p\u00ebr sakrific\u00ebn dhe nj\u00eb ndjesi t\u00eb thell\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsie ndaj t\u00eb mir\u00ebs s\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt. Por ndikimi i fes\u00eb n\u00eb shtet nuk ka qen\u00eb gjithmon\u00eb mbrojt\u00ebs. N\u00eb momentin kur feja instrumentalizohet p\u00ebr p\u00ebrfitime politike, kur shnd\u00ebrrohet n\u00eb mjet ndikimi, presioni ose polarizimi, at\u00ebher\u00eb ajo fillon t\u00eb d\u00ebmtoj\u00eb atributet themelore t\u00eb shtetit: barazin\u00eb, neutralitetin, drejt\u00ebsin\u00eb dhe funksionimin institucional.<\/p>\n\n\n\n
Feja, e zhvendosur nga baza e saj shpirt\u00ebrore n\u00eb aren\u00ebn e rivaliteteve t\u00eb pushtetit, kthehet n\u00eb burim p\u00ebr\u00e7arjeje, konkurrencash t\u00eb d\u00ebmshme dhe ndikimesh q\u00eb cenojn\u00eb autoritetin e ligjit. Shteti i fort\u00eb nd\u00ebrtohet mbi parimin e distanc\u00ebs s\u00eb sh\u00ebndosh\u00eb nd\u00ebrmjet besimit dhe pushtetit. Ai e respekton fen\u00eb si vler\u00eb t\u00eb popullit, por nuk lejon q\u00eb ajo t\u00eb p\u00ebrdoret p\u00ebr t\u00eb dominuar mendimin publik apo p\u00ebr t\u00eb manipuluar institucione. N\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt, kur balanca humbet, shteti plurikonfesional p\u00ebson goditje, sepse feja \u2013 n\u00eb vend q\u00eb t\u00eb jet\u00eb forca q\u00eb mban bashk\u00eb \u2013 b\u00ebhet flamur p\u00ebr t\u2019u val\u00ebvitur sipas interesit t\u00eb individ\u00ebve apo grupeve q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb ndikim. Prandaj roli i fes\u00eb n\u00eb shtet duhet t\u00eb jet\u00eb i qart\u00eb: t\u00eb ushqej\u00eb moralin publik, t\u00eb nxis\u00eb paqen shoq\u00ebrore, t\u00eb ruaj\u00eb vlerat njer\u00ebzore dhe t\u00eb kontribuoj\u00eb n\u00eb mir\u00ebkuptim. Por ajo nuk duhet t\u00eb hyj\u00eb n\u00eb logjik\u00ebn e sundimit, t\u00eb mos tjet\u00ebrsohet n\u00eb mjet p\u00ebr\u00e7ar\u00ebs, e as t\u00eb p\u00ebrzihet n\u00eb kompetencat q\u00eb i takojn\u00eb vet\u00ebm shtetit. <\/p>\n\n\n\n
Vet\u00ebm k\u00ebshtu ruhet harmonia nd\u00ebrmjet besimit dhe ligjit, vet\u00ebm k\u00ebshtu forcohen atributet e shtetit, dhe vet\u00ebm k\u00ebshtu feja mbetet ajo q\u00eb duhet t\u00eb jet\u00eb: burim paqeje, jo shkak ndarjeje Feja, n\u00eb vetvete, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vler\u00eb q\u00eb i p\u00ebrket shpirtit t\u00eb njeriut, por problemi fillon n\u00eb momentin kur individ\u00eb dhe grupe t\u00eb caktuara e nxjerrin fen\u00eb nga tempulli dhe e futin n\u00eb tregun e politik\u00ebs. Pik\u00ebrisht at\u00ebher\u00eb feja nga nj\u00eb burim paqeje shnd\u00ebrrohet n\u00eb nj\u00eb instrument pushteti, n\u00eb nj\u00eb mjet manipulimi dhe n\u00eb nj\u00eb arm\u00eb q\u00eb godet themelet e shtetit. <\/p>\n\n\n\n
Kur feja p\u00ebrdoret p\u00ebr vota, p\u00ebr ndikim, p\u00ebr poste, ose p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar autoritet paralel ndaj institucioneve t\u00eb shtetit, ajo nuk e mbron m\u00eb kombin \u2013 p\u00ebrkundrazi, e minon sigurin\u00eb e tij. Disa “predikues” t\u00eb koh\u00ebve t\u00eb fundit, q\u00eb fshihen pas petkut t\u00eb moralit, veprojn\u00eb si aktor\u00eb politik\u00eb t\u00eb maskuar, t\u00eb cil\u00ebt synojn\u00eb t\u00eb z\u00ebvend\u00ebsojn\u00eb ligjin me dogm\u00ebn dhe shtetin me rrethin e tyre t\u00eb ndikimit. K\u00ebta jo vet\u00ebm q\u00eb e shtremb\u00ebrojn\u00eb besimin, por krijojn\u00eb nj\u00eb terren ku fanatizmi, p\u00ebr\u00e7arja dhe frika z\u00ebn\u00eb vend m\u00eb shpejt se arsyeja dhe ligji.<\/p>\n\n\n\n
Nj\u00eb shtet q\u00eb lejon fen\u00eb t\u00eb b\u00ebhet faktor presioni politik, humb sovranitetin moral. Neutraliteti i shtetit \u2014 cil\u00ebsia e tij p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb i drejt\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb \u2014 zbehet n\u00ebse institucionet gjunj\u00ebzohen para priftit, imamit apo \u00e7do autoriteti q\u00eb pretendon t\u00eb jet\u00eb m\u00eb lart se ligji. <\/p>\n\n\n\n
Kjo nuk \u00ebsht\u00eb as demokraci, as liri besimi; kjo \u00ebsht\u00eb kapje e shtetit p\u00ebrmes shenjt\u00ebrimit t\u00eb interesit personal. N\u00eb vend q\u00eb feja t\u00eb sh\u00ebrbej\u00eb si drit\u00eb nd\u00ebrgjegjeje, ajo shpesh instrumentalizohet p\u00ebr t\u00eb mbyllur goj\u00ebt, p\u00ebr t\u00eb mallkuar kund\u00ebrshtar\u00ebt dhe p\u00ebr t\u00eb krijuar ndarje n\u00eb shoq\u00ebri<\/p>\n\n\n\n
. Ky \u00ebsht\u00eb momenti kur besimi, i p\u00ebrdorur si dekor pushteti, e d\u00ebmton r\u00ebnd\u00eb shtetin: i dob\u00ebson institucionet, i ngat\u00ebrron kompetencat, krijon besime paralele dhe e z\u00ebvend\u00ebson ligjin me frik\u00ebn morale<\/p>\n\n\n\n
. Nj\u00eb komb i fort\u00eb nuk nd\u00ebrtohet duke e p\u00ebrzier fen\u00eb me politik\u00ebn. Kombi mbahet i fort\u00eb vet\u00ebm kur feja \u00ebsht\u00eb e respektuar si vler\u00eb personale, por nuk p\u00ebrdoret si mjet presioni publik. Po aq sa ekstremizmi fetar e shkat\u00ebrron shtetin, edhe \u201cshtet\u00ebzimi\u201d i fes\u00eb krijon nj\u00eb moral t\u00eb rrem\u00eb ku pushteti maskohet me citate dhe ku korrupsioni shenjt\u00ebrohet.<\/p>\n\n\n\n
Feja duhet t\u00eb jet\u00eb nder, jo lev\u00eb. Duhet t\u00eb mbaj\u00eb moralin lart, jo institucionet n\u00eb gjunj\u00eb. N\u00ebse feja p\u00ebrdoret p\u00ebr t\u00eb sunduar, at\u00ebher\u00eb edhe shteti, edhe shoq\u00ebria, edhe vet\u00eb besimi humbasin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Feja ka qen\u00eb gjithmon\u00eb nj\u00eb faktor i thell\u00eb shoq\u00ebror, shpirt\u00ebror dhe kulturor, q\u00eb n\u00eb shum\u00eb raste ka ndihmuar n\u00eb ruajtjen e identitetit dhe kohezionit komb\u00ebtar. N\u00eb periudha pushtimesh, ndalesash dhe p\u00ebr\u00e7arjesh, besimi ka sh\u00ebrbyer si streh\u00eb morale, si busull shpirt\u00ebrore dhe si fije e padukshme q\u00eb ka mbajtur bashk\u00eb komunitete t\u00eb t\u00ebra. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim, […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":20384,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[50],"tags":[],"class_list":{"0":"post-20383","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-shkurt-e-shqip"},"yoast_head":"\n